You are not connected. Please login or register

اختلاف دولت و مجلس بر سر هدفمندسازی یارانه ها در گفت و گو با عباس عبدی

View previous topic View next topic Go down  Message [Page 1 of 1]

PersianBoy

avatar
مدیرکل سایت
مدیرکل سایت
تجربه پنج سال گذشته نشان داده است که دولت در بسیاری از موارد اقداماتی را کرده است که به لحاظ انطباق آنها بر قانون از سوی نمایندگان و حتی رییس مجلس (قبلی و فعلی) مورد اعتراض بوده است، اما نهایتاً مشکلی هم برای دولت پیش نیامده و روش‌های خود را ادامه داده است.

کلمه:عباس عبدی در بررسی دلایل دولت برای اصرار به کسب درآمد ۴۰ هزار میلیاردی از محل هدفمند کردن یارانه با اشاره به این که نمی‌توان برحسب ادعاهای ظاهری در کلام مسئولان دولتی این مسئله را علت‌یابی کرد؛ سه دلیل عمده برای این اصرار دولت بر می‌شمارد.

این روزنامه‌نگار باسابقه معتقد است شرایط کلی جامعه برای اجرای هدفمند کردن یارانه‌ها مناسب نیست، او از شکاف عمیق سیاسی میان نخبگان و دولت، همچنین نارضایتی مردم برای اجرای این طرح سخن می‌گوید.

مشروح گفت‌وگوی فرارو با عباس عبدی را در زیر می‌خوانید:

دلیل این همه اصرار دولت برای اجرای هدفمندسازی یارانه‌ها طبق نظری که خود دارد، چیست؟

اصرار دولت بر افزایش بیشتر قیمت حامل‌های انرژی در سال اول و کسب درآمد ۴۰ میلیارد دلاری بجای ۲۰ میلیارد دلاری را نمی‌توان برحسب ادعاهای ظاهری در کلام مسئولان دولتی علت‌یابی کرد، زیرا چنین خواسته‌ای منطق کارشناسی ندارد که بخواهد بیان شود، به همین دلیل هم تاکنون از مناظره کارشناسی با مخالفان خود پرهیز کرده‌اند.

بنابراین دلایل آن را باید در منطق بیان نشده و پنهان جستجو کرد. اولین دلیل آن کسری بودجه دولت است، که در سال‌های گذشته هم وجود داشت و در نهایت به صورت ارایه متمم حل می‌شد. اما در سال ۱۳۸۹ این کسری بودجه با رقم پیشنهادی مجلس درباره یارانه‌ها تأمین نخواهد شد، لذا دولت می‌خواهد رقم درآمدهای حاصل از هدفمند کردن را بیشتر کند تا کسری بودجه خود را جبران کند.

دلیل دیگر ذهنیتی است که دولت درباره رقم پرداختی به مردم دارد. براساس قانون مصوب مبلغ پرداختی به بخشی از مردم از نظر دولت از یک سو کم خواهد بود و از سوی دیگر تعداد کمتری از مردم را می توان با آن پوشش داد. اگر رقم پرداختی کم باشد، تورمی که ایجاد می‌شود بیشتر از رضایت حاصل از مبلغ پرداختی به این گروه از مردم است. و اگر تعداد دریافت‌کنندگان کم باشند، باز هم تعداد زیادی خارج از دریافت یارانه‌ها قرار می‌گیرند و تبعات سیاسی خواهد داشت.

لذا دولت تصور می‌کند که با درآمد بیشتر از یارانه‌ها، بهتر می‌تواند تبعات منفی آن را در میان بخشی از مردم خنثی کند. دلیل سومی هم وجود دارد. اجرای این طرح نیازمند تمرکز و قاطعیت تصمیم‌گیری است، دولت هم می‌خواهد گربه این طرح را در جلوی حجله مجلس بکشد و از الآن به مجلس بفهماند که هر نحوی که بخواهد امور را پیش خواهد برد.

توجه دولت به مسأله عمدتاً سیاسی است، در حالی که اکثریت مجلس از موضع اقتصادی و تبعات آن در تولید و تورم به مسأله نگاه می‌کنند و این دو نگاه چندان قابل جمع نیست. البته دولت و مجلس در اجرای این طرح نه راه پیش دارند و نه راه پس.

وقتی که در سال ۱۳۸۴ قیمت‌ها را تثبیت کردند، و آن را به عنوان عیدی به مردم منت گذاشتند! باید می‌دانستند که تثبیت قیمت‌ها در ابتدا ظاهراً خوشایند است، اما پس از مدتی آثار سوء آن نمودار خواهد شد، و یارانه‌ها وضعیت اره را در چوب پیدا می‌کند که به هر طرف کشیده شود خراش و برش ایجاد می‌کند. ادامه سیاست فعلی وضعیت مملکت را بیش از هر زمان دیگری در برابر مصرف و قیمت انرژی شکننده می‌کند، اما برداشتن یارانه‌ها هم تبعات جدی خود را دارد.

آیا دولت برای نیل به اهداف خود در اجرای این طرح، متوسل به شیوه‌ها و راهکارهای قانونی می‌شود؟

تجربه پنج سال گذشته نشان داده است که دولت در بسیاری از موارد اقداماتی را کرده است که به لحاظ انطباق آنها بر قانون از سوی نمایندگان و حتی رییس مجلس (قبلی و فعلی) مورد اعتراض بوده است، اما نهایتاً مشکلی هم برای دولت پیش نیامده و روش‌های خود را ادامه داده است.

در این مورد خاص هم اگر دولت نتواند خواسته‌های خود را بر مجلس تحمیل کند، ممکن است به شیوه‌های دیگری که لازم می‌داند حداقل بخشی از اهداف خود را پیش ببرد، بویژه آنکه مجلس قدرت موثری برای اعمال وظایف خود را ندارد.

به نظر شما، برگزاری رفراندوم برای به نتیجه رسیدن طرح تحول اقتصادی محتمل خواهد بود؟ در این صورت چنین اقدامی دارای چه وجوه منفی و مثبتی می‌تواند باشد؟

به لحاظ محتمل بودن برگزاری رفراندوم باید بگویم که در حد صفر است. زیرا در شرایط حاضر هیچ رفراندومی در جامعه ما در امور چالشی و قابل بحث صورت نخواهد گرفت. موضوع و نظری که عده‌ای با یک آن موافق و عده‌ای دیگر مخالف باشند، به رفراندوم گذاشته نخواهد شد.

چون چنین رفراندومی به منزله تأیید سنتی برای جامعه در سیاست‌گذاری و انتخاب یکی از دو یا چند راه است که عده‌ای موافق شکل‌گیری چنین سنتی نیستند. بنابراین رخ دادن این احتمال را فعلا و تا اطلاع ثانوی نادیده بگیرید. پس بحث از وجوه مثبت یا منفی آن نیز خارج از موضوع خواهد شد، چون به نظر من شکل گیری رفراندوم در این مساله یا مسائل مشابه تماماً مثبت است، و هر موضوع چالشی را که به رفراندوم بگذارند باید استقبال کرد.

چنان‌چه سرانجام این مسئله به رفراندوم کشیده شود، یا به هر طریق دیگری به سرانجام برسد، نحوه تعاملات دولت چه اثری بر تحول شیوه‌های سیاست‌ورزی در ایران می‌گذارد؟

سیاست‌ورزی در ایران بیش از اینکه متأثر از موضوع فعلی باشد، متأثر از ساختار قدرت و موازنه قوا میان طرفین منازعه و رقبای سیاسی است. اما در هر حال به نظر من موضوع هدفمند کردن یارانه‌ها یکی از مسایلی است که می‌تواند بحث و موضع‌گیری درباره آن به رشد و ارتقای دانش و فهم سیاسی و اقتصادی جامعه و در نتیجه سیاست ورزی کمک کند.

اصرارهای دولت و انکارهای مجلس؛ چه تابش‌ها و بازتابش‌هایی در هنگام اجرایی شدن هدفمندسازی یارانه‌ها خواهد داشت؟ آیا این کشاکش‌ها موجب نخواهد شد تا چنان‌چه هدفمندسازی با شکست، یا تبعات بسیار منفی روبرو شود، هر یک از طرفین، انگشت اتهام را به سوی دیگری گرفته و مقصر اصلی گم شود؟

اجرای این طرح مستلزم وجود چند شرط است، که فقدان هرکدام از آنها، اجرای طرح را در عمل با مشکل مواجه می‌کند. حمایت نسبی نخبگان یکی از شرایط آن است. در حال حاضر که شکاف سیاسی عمیقی میان بخش مهمی از نخبگان و کلیت دولت وجود دارد، این شرط محقق نیست، نه تنها نخبگان منتقد ـ‌که اکثریت نخبگان کشور را شامل می شوند- با دولت همراه نیستند، بلکه نخبگان حکومت نیز چنین همراهی را از خود نشان نمی‌دهند.

حمایت نسبی مردم از طرح نیز شرط بعدی است که بعید می‌دانم این شرط در حداقل‌ها هم وجود داشته باشد یا تأمین شود. شرط بعدی وجود پول کافی در اختیار دولت است که با وضعیت فعلی درآمدهای نفتی و ته کشیدن صندوق ذخیره ارزی؛ نمی دانم این شرط تا چه حد محقق می‌شود. اما شرط بعدی سفت شدن کمربندهای دولت است که خودش مثل چاه ویل بودجه را نبلعد که متأسفانه این شرط در بدترین وضع است.

هم‌چنین آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های دقیق و مجریان منضبط نیز شرط بعدی هستند که با توجه به وضعیت کلی حاکم بر مجریان نمی‌توان توقع برآورده شدن این شرط را داشت. بنابراین ناهماهنگی در اجرا و انداختن تقصیرها به عهده یکدیگر، طبیعت انجام چنین طرحی در شرایط کنونی است، و حدس می‌زنم که اگر طرح را به هر دلیلی اجرا کنند، در اواسط کار آن را متوقف نمایند و هیچگاه اجازه ندهند که قیمت حامل‌های انرژی به قیمت‌های بین‌المللی برسد. این طرح در نهایت با هدف رفع کسری بودجه دولت انجام خواهد شد.


__________________
واعظی پرسید از فرزند خویش هیچ دانی مسلمانی به چیست؟ صدق و بی آزاری و خدمت به خلق هم عبادت، هم کلید زندگیست گفت زین معیار اندر شهرما یک مسلمان هست آن هم ارمنیست
View user profile http://WWW.PARSiYAN.TK

View previous topic View next topic Back to top  Message [Page 1 of 1]

Permissions in this forum:
You cannot reply to topics in this forum